ΒΙΒΛΙΟ : JE NE PARLE PAS FRANCAIS

     Τον Νοέμβριο του 2025 οι εκδόσεις Μεταίχμιο πρόσθεσαν στον κατάλογο τους μια ενδιαφέρουσα, επιμελημένη σειρά ολιγοσέλιδων σπουδαίων έργων του 19ου και 20ού αιώνα. Τα μικρά έργα κλασικής λογοτεχνίας, όπως το JE NE PARLE PAS FRANCAIS της Katherine Mansfield, το σπίτι των άλλων του Silvio D'Arzo, η ιστορία της παραμάνας της Elizabeth Gaskell, Οι νεκροί του James Joyce και ο  Γουίλιαμ Γουίλσον του Edgar Allan Poe. Αυτά τα έργα σας σημειώνω ότι είναι εξαιρετική πρώτη ύλη για μελέτη. 

Σήμερα θα δούμε το βιβλίο JE NE PARLE PAS FRANCAIS της Katherine Mansfieldτου .

    Η Katherine Mansfield  ήταν η συγγραφέας, ήταν η γυναίκα που έζησε μια έντονη χωρίς σύνορα ζωή. Για εμάς τους σύγχρονους αναγνώστες η Katherine Mansfield και τα κείμενα της είναι υλικό μελέτης του ρεύματος του μοντερνισμού. 

    Η γραφή της, η φωνή της, όπως και ολόκληρη η γενιά της επηρεάστηκε από το ρεύμα αυτό που ήρθε για να γκρεμίσει τον κλασικό σκεπτικισμό.  Το όνομα της  Katherine Mansfield συνδέθηκε με τον γνωστό λογοτεχνικό κύκλο του Μπλούμσμπερι. Είναι αξιοθαύμαστο ότι η Βιρτζίνια Γούλφ την θαύμαζε για τον ατρόμητο τρόπο της αφήγησής της. Τέτοιες  ιστορίες η ίδια δεν θα μπορούσε να γράψει λόγω καθωσπρεπισμού. Η Katherine Mansfield άφησε την υπογραφή της με τα διηγήματα της. 

    Το διήγημα JE NE PARLE PAS FRANCAIS, όπως σας ανέφερα, είναι ένα κείμενο που έχεις τη δυνατότητα να το μελετήσεις ανακαλύπτοντας βασικές τεχνικές μοντερνισμού ( ένα ρεύμα που επηρεάζει την αναγνωστική μου προσέγγιση). Ολόκληρο το διήγημα από την αρχή μέχρι το τέλος είναι ένας κόσμος ανθοστολισμένος με δυαδικές αντιθέσεις και συμβολισμούς σαν το σαλόνι του λογοτεχνικού κύκλου του Μπλούμσμπερι! 

    Η ιστορία ξεκινά με έναν περίεργο παρατηρητή. Ναι αυτό το όνομα θα δώσω στον ήρωα μας για να σας τον παρουσιάσω. Ο παρατηρητής είναι μέσα σε ένα μικρό, βρώμικο, ανήλιαγο καφέ του Παρισιού. Ατμοσφαιρική εισαγωγή καθώς η εναρκτήρια πρόταση που σου κινεί το ενδιαφέρον είναι η εξής: Δεν ξέρω γιατί μου αρέσει τόσο πολύ αυτό το μικρό καφέ. Είναι βρώμικο και θλιβερό, θλιβερό. Δεν είναι πως έχει κάτι που το κάνει να ξεχωρίζει […].  Κατ΄ αρχάς δεν γνωρίζουμε ποιος είναι ο αφηγητής, τι κάνει εκεί στο μικρό καφέ, ποια είναι η κοινωνική του ή οικονομική του κατάσταση, τι επαγγέλλεται τουλάχιστον. Και συνεχίζει με ένα εντυπωσιακό συνειρμό: δεν πιστεύω στην ανθρώπινη ψυχή. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι είναι σαν τις βαλίτσες, κουβαλάνε κάποια πράγματα, ξεκινούν μια πορεία, τους πετάνε από δω και από κι αποκεί, τους κάνουν πέρα, τους ρίχνουν κάτω, τους χάνουν και τους βρίσκουν ξαφνικά μισοάδειους ή στριμωγμένους και πιο φουσκωμένους από ποτέ. Τι υπέροχος παραλληλισμός για να δώσει έμφαση στο πως βλέπει τους ανθρώπους! Η ανθρώπινη ψυχή απλά είναι σαν μια βαλίτσα. Η Katherine Mansfield τοποθετεί από την εισαγωγή του κειμένου της τον αναγνώστη στον μικρόκοσμο του μυαλού της και ζωγραφίζει σε λευκό χαρτί τις έντονες αντιθέσεις των χρωμάτων των λέξεων. 

Η πρώτη σελίδα έχει τη δυναμική να σε κατακτήσει! 

Και οι αντιθέσεις ξεκινούν τον χορό!  

    Η συγγραφέας σαν αθόρυβος πομπός συνεχίζει το παιχνίδι με τον δέκτη σε πρώτο πρόσωπο. Ότι πιο άμεσο υπάρχει στην γραφή αλλά δεν σταματά εκεί, δεν καθησυχάζεται. Παίρνει με ορμή τη δική της βαλίτσα εσωκλείοντας στο εσωτερικό της δόσεις ειρωνείας και χιούμορ. Όμως στην πορεία της ανάγνωσης αποκαλύπτεται η αλήθεια της, μιας αλήθειας που αναδύεται με έμμεσο τρόπο. Η φωνή του ήρωα της αποκαλυπτική δια μέσου μιας συνεχούς ανθρώπινης ανησυχίας. Οι διάλογοι άμεσοι και καταλυτικοί! Φυσικά η επίδραση του αμερικάνικου κινηματογράφου στην καθημερινή ζωή των κατοίκων της Γαλλίας από τις πρώτες σελίδες του διηγήματος είναι αισθητή στο κείμενο, το οποίο γράφτηκε το 1918.

    Ο ήρωας μας ο Ραούλ Ντικέτ είναι ένας νεαρός Γάλλος συγγραφέας που φορεί εγγλέζικο πανωφόρι, γκρίζο τσόχινο καπέλο και γράφει για ένα εγγλέζο ήρωα.  Παντού σημειώνει τις σκέψεις του και έχει τα σημειωματάρια του. Μα γίνεται να είσαι συγγραφέας χωρίς σημειωματάριο; Δε γίνεται! Και ειδικά ο δικός μας, ο πρωτοκλασάτος συγγραφέας (ο αυτοαποκαλούμενος ) που ποτέ δεν κοιτάζει πίσω στη ζωή του( έτσι γίνεσαι επιτυχημένος συγγραφέας και σας προκαλώ εσάς παρατηρητικοί μου αναγνώστες να σημειώσετε πόσες φορές γύρισε πίσω να δει, να ψάξει, να αναζητήσει το πώς και το γιατί στην ιστορία μας, στο JE NE PARLE PAS FRANCAIS… Σας έχω ενημερώσει ότι το βιβλίο αναπνέει μέσα από τις αντιθέσεις και τα δίπολα! 

    Ήμουν Αγωνία, αγωνία, αγωνία φωνάζει και πνίγεται στους παραλληλισμού του αντικρίζοντας μια πρόταση με πράσινο μελάνι :JE NE PARLE PAS FRANCAIS. Η αλήθεια του; Η κραυγή του; Βγάζει τα δικά του άμεσα συμπεράσματα; κατευθύνει τον αναγνώστη; Σας κίνησα το ενδιαφέρον; Αν ναι; προχωράμε!

    Το όνομά μου είναι Ραούλ Ντικέτ, είμαι είκοσι έξι χρόνων, σοβαρός συγγραφέας και βέρος Παριζιάνος. Μελετώ τη σύγχρονη εγγλέζικη λογοτεχνία ( ο κεντρικός ήρωας που πάντα έχει το σημειωματάριο του).

    Ο Ραούλ Ντικέτ συναντά έναν φίλο :Το όνομα του είναι Ντικ Χάρμον , είναι εγγλέζος, από το Λονδίνο, συγγραφέας και μελετά τη γαλλική λογοτεχνία! Σοβαρός, συγκρατημένος (ο  φίλος του κεντρικού ήρωα που πάντα έχει το σημειωματάριο του).

    Η παρουσίαση του κεντρικού ήρωα μέσα από μια εισαγωγή γεμάτη αρώματα, εικόνες, ήχους, πρόσωπα σε ένα ελεεινό και τρισάθλιο καφέ έρχεται σε κόντρα με  την κοσμικότατη εμφάνισή του και με τους λογοτεχνικούς κύκλους που συχνάζει, ένα αξιοζήλευτο φαινόμενο εποχής. Μας τονίζει ότι έχει εκδώσει ήδη ένα βιβλίο με τίτλο Τα κίβδηλα νομίσματα! Τα μη γνήσια, τα πλαστά δηλαδή( προσέξτε το αυτό, δεν είναι τυχαίο!). 

Μα τι εμφανέστατες, αβίαστες αντιθέσεις έχει δημιουργήσει η συγγραφέας!!! 

    Την  εικόνα του κεντρικού ήρωα την μαθαίνουμε μέσα από τις λέξεις του. Λαμπερό το είδωλό μου στον καθρέφτη, μεταξένιες οι βλεφαρίδες μου, είμαι εντυπωσιακός εραστής, όλα πληρωμένα από τις γυναίκες με τόση ζάχαρη που έχω πάνω στον μικρό μου λουκουμά (χωρίς να έχει τίποτα το ιδιαίτερο ως αρσενικό) τονίζεται η θηλυκή όψη του σωματότυπου του. Ο ίδιος περιγράφει  το κορμί του:όλο καμπύλες, σχεδόν κοριτσίστικο, με απαλούς ώμους. Τονίζεται η έμφυλη ταυτότητα του. Οι γυναίκες παρουσιάζονται κυρίαρχες στο φλερτ, στο σεξ σε μια εποχή αντιθέσεων και αλλαγών.  

Η γυναικεία χειραφέτηση πάλλεται σε αργούς ρυθμούς μέσω των κινήσεων και των ποιητριών!

    Ο αναγνώστης συνεχίζοντας την ανάγνωση εντυπωσιάζεται από τους  συμβολισμούς που βρίθουν στο κείμενο. Ο κεντρικός της ήρωας παρομοιάζεται με πιστό σκυλάκι φοξ τεριέ, το οποίο κουνάει χαριτωμένα την ουρά του δεξιά, αριστερά. Σκεφτείτε ότι είναι ο βασικός τρόπος επικοινωνίας ενός σκύλου για να δηλώσει τα συναισθήματα του, όπως χαρά, ενθουσιασμό ή τον φόβο του όταν βάζει την ουρά του μέσα στα σκέλια του. Έτσι μπορούν να εκφραστούν οι έπαινοι, οι προσβολές για τον αγαπημένο του φίλο Ντικ Χάρμον. Αξιοπερίεργο είναι και πως παρομοιάζει το κορίτσι του φίλου του. Ναι υπάρχει και γυναικείος χαρακτήρας στο διήγημα. Την περιγράφει σαν ποντικάκι. Ήταν τόσο φίνα, όμορφη και ταυτόχρονα εύθραυστη. Το ποντικάκι είναι μόνο του αν και είναι μια οπτασία, μια καλλονή, σημειώνεται στις σελίδες του βιβλίου. 

    Είναι εντυπωσιακός ο τρόπος αφήγησης της Katherine Mansfield γιατί καταφέρνει  να αποτυπώσει σκέψεις και δρώμενα της εποχής της, χρησιμοποιώντας συχνά το δεύτερο πρόσωπο στην αφήγηση κρατώντας τον αναγνώστη σε ετοιμότητα. Αντιλαμβάνεστε;  Παίζει με το μυαλό του. Όλα τα δίπολα που αναδίδονται στην ιστορία χαρίζουν μια γοητευτική γεύση της γραφής της, αποκαλύπτοντας τι κρύβεται πίσω από το αστραφτερό προσκήνιο του μεσοπολεμικού Παρισιού.

    Το προτείνω σε αναγνώστες που διασχίζουν τον κόσμο χωρίς να τους αγγίζει τίποτα και θέλουν βιβλία για ψυχαγωγία και μελέτη. Προσοχή όμως το JE NE PARLE PAS FRANCAIS γράφεται με πράσινο μελάνι παρακαλώ…

ΒΙΒΛΙΟ: JE NE PARLE PAS FRANCAIS

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Katherine Mansfield

ΕΚΔΟΣΕΙΣ : ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

ΚΡΙΤΙΚΗ/ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ : ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΑΡΙΣΣΗ

1920: British short story writer Katherine Mansfield (1888-1923).  

    Η Katherine Mansfield (Κάθριν Μάνσφιλντ) γεννήθηκε το 1888 στο Γουέλινγκτον της Νέας Ζηλανδίας. Δημοσίευσε το πρώτο της διήγημα His Little Friend σε ηλικία 12 ετών. Το 1908 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου συνδέθηκε με τον λογοτεχνικό κύκλο του Μπλούμσμπερι και εξέδωσε την πρώτη συλλογή διηγημάτων της In a German Pension (1911). Ακολούθησαν οι συλλογές Bliss (1920) και The Garden Party (1922). Πέθανε από φυματίωση στο Φοντενεμπλό, έξω από το Παρίσι, στις 9 Ιανουαρίου 1923. Μετά τον θάνατό της εκδόθηκαν οι συλλογές διηγημάτων της The Doves’ Nest (1923) και Something Childish (1924), τα ποιήματά της, καθώς και το μυθιστόρημα The Aloe (1930) που αποτελεί εκτενή εκδοχή του διηγήματος Prelude. Το Je ne parle pas francais γράφτηκε το 1918 και δημοσιεύθηκε το 1919.

Περιγραφή

Τι κρύβεται πίσω από το αστραφτερό προσκήνιο του μεσοπολεμικού Παρισιού; Και τι μέσα στο μυαλό ενός κυνικού και πνευματώδους νέου που δεν πιστεύει στην ανθρώπινη ψυχή; Το Je ne parle pas francais, ένα από τα ωραιότερα διηγήματα της Κάθριν Μάνσφιλντ, αποτελεί την παιγνιώδη και ειρωνική εξομολόγηση του Ραούλ Ντικέτ, ενός νεαρού λογοτέχνη που διασχίζει τον κόσμο χωρίς να τον αγγίζει, φαινομενικά, τίποτα, και μοιάζει να ειρωνεύεται κάθε συναίσθημα και κάθε δέσμευση. 

Όμως κάτι μέσα του αντιστέκεται και κάνει αυτόν τον «υπόγειο» τύπο να αντιλαμβάνεται φευγαλέες εκλάμψεις ενός αόρατου κόσμου απόγνωσης, προσμονής και  ελπίδας.