ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ και άλλα διηγήματα.

 

Τα ένστικτα είναι πάντα πιο δυνατά και δεν ωφελεί να τους αντιστεκόμαστε, γιατί είναι του Θεού, ενώ οι νόμοι δεν είναι παρά έργο των ανθρώπων.

     Η Παρασκευή Παρίσση γράφει για το βιβλίο «Λόγια του έρωτα και άλλα διηγήματα »  του Guy de Maupassant, ένα έργο κλασικής λογοτεχνίας όπου προκαλεί  το ενδιαφέρον του αναγνώστη ακόμη και σήμερα.

    Το βιβλίο δημοσιεύτηκε το 2011( Γ΄ έκδοση)  από τις εκδόσεις εκδόσεις Ροές. Οι Εκδόσεις PRINTA / ΡΟΕΣ ιδρύθηκαν το 1984 και σήμερα θεωρούνται ένας από τους ποιοτικότερους εκδοτικούς οίκους της χώρας μας.

 

Τo βιβλίο «Λόγια του έρωτα και άλλα διηγήματα » του Μωπασσάν περιέχει 12 ιστορίες που περιγράφουν τη ζωή και τον έρωτα. To συγγραφικό του ιδίωμα μοναδικό μέσα στη λιτότητα του λόγου του. Οι ιστορίες είναι βραχύλογες, φανταστικές και αναφέρονται σε ένα γεγονός. Η αναπαράσταση της αληθοφάνειας ικανοποιεί την περιέργεια του αναγνώστη. Στις ιστορίες πρωταγωνίστριες είναι οι γυναίκες και η άποψη του Τολστόι: « δεν γνωρίζω κάποιον άλλον συγγραφέα που να ύμνησε τις γυναίκες τόσο πολύ, όπως ο Μωπασσάν» θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή.

Η υπερβολή σε συνδυασμό με την απλότητα της αφήγησης και με τη χαρακτηριστική χιουμοριστική διάθεση του ύφους του Μωπασσάν προσφέρουν την αναγνωστική απόλαυση. Οι χάρτινοι χαρακτήρες παρμένοι από την καθημερινότητα είναι οικείοι και κατανοητοί. Κάθε διήγημα μια μοναδική ιστορία του έρωτα και των ενστίκτων (επιρροή του βιολογικού ντετερμινισμού που χαρακτηρίζει τον Μωπασσάν) με πρωταγωνίστριες πάντα […]τις γυναίκες!  

Μια φορά παντρεύεται ο άνθρωπος, μικρή μου, γιατί αυτό προστάζει ο κόσμος, μα μπορεί να ερωτευτεί ίσαμε είκοσι φορές στη ζωή του γιατί η φύση τον έχει πλάσει έτσι. 

    Η συλλογή « Λόγια του έρωτα και άλλα διηγήματα» περιέχει  ιστορίες που εκφράζουν τις στερεότυπες αντιλήψεις της εποχής (19^ος αιώνας) μέσα από την καυστική πένα του Μωπασσάν. Η ηθική των ηρώων έρχεται σε σύγκρουση με τις κοινωνικές απαιτήσεις του καθωσπρεπισμού και των νόμων. Η  αισθητική και το συναίσθημα όμως κυριαρχούν. Όλα τα διηγήματα διαβάζονται με ευχαρίστηση και κάθε ένα από αυτά έχει την μοναδικότητα του μέσα σε μια κοινή θεματική, την ερωτική. Αν έπρεπε να διαλέξουμε ένα τίτλο διηγήματος σίγουρα θα ήταν δύσκολη η επιλογή αφήνοντας απέξω εξίσου ισάξιους. Θα μπορούσε μια τυχαία επιλογή να φανερώσει την διαπεραστική ματιά του Μωπασσάν; Ίσως μια γεύση χιουμοριστικής πραγματικότητας, ναι! Επομένως η επιλογή του δεύτερου διηγήματος της συλλογής είναι τυχαία.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΡΑΓΕ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΙΟ ΙΣΧΥΡΟ ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΕΡΓΕΙΑ;

    Στο δεύτερο διήγημα της συλλογής με τίτλο: «Μια Παριζιάνικη περιπέτεια» ο αναγνώστης διαβάζει για μια ηρωίδα, μια  επαρχιωτοπούλα, η οποία είναι ανιαρά τίμια ( σημειώστε το), αλλά με ισχυρό αίσθημα της περιέργειάς για τον άγνωστο έρωτα (Μωπασσάν, 2011, σ.34). Όπως η ηρωίδα του Φλωμπέρ, η Μαντάμ Μποβαρύ με τα μυθιστορήματα της, έτσι και η τίμια, ωραία γυναίκα του διηγήματος ζει σε ένα χάρτινο, φανταστικό κόσμο έρωτα και ηδονής διαβάζοντας με απληστία κοσμικές στήλες. Η φαντασία της πλάθει το Παρίσι σαν μια αποθέωση εξαίσιας και αμαρτωλής λαμπρότητας. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι η τίμια γυναίκα, υπόδειγμα συζύγου και μητέρας, νιώθει ότι γερνά και αναρωτιέται: «αν θα πέθαινε χωρίς να γευτεί τις κολασμένες χαρές, χωρίς να έχει ριχτεί για μια φορά έστω στο χείμαρρο των παριζιάνικων ηδονών»(σ.36).

Ο παντογνώστης αφηγητής της ιστορίας παρουσιάζει τα γεγονότα σε ευθύγραμμη σειρά, εστιάζοντας στην περιπέτεια της πρωταγωνίστριας, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να νιώθει όλες τις σκέψεις και τα συναισθήματα αλλά και το πλαίσιο του κοσμικού Παρισιού. Η φωνή του αφηγητή που γνωρίζει τα περισσότερα κατευθύνει την ροή με ειρωνεία και χιούμορ.

Ο παροξυμμένος χαρακτήρας που επινοεί ο Μωπασσάν έρχεται σε αντίθεση με τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής που θέλουν τη γυναίκα ηθική και τίμια στο γάμο της. Βεβαίως η ηρωίδα είναι υπόδειγμα συζύγου αλλά η συμπεριφορά της έλκεται από τον πόλο του έρωτα και του ενστίκτου όπως αναφέραμε.  Η ανησυχία της, η πονηριά της, η κατεργαριά της δεν την αφήνουν ήσυχη. Η ηθική, ο ορθολογισμός και η κοινωνική απαίτηση του καθωσπρεπισμού καταρρίπτεται μπροστά στο όνειρο. Η πονηριά της ηρωίδας και ο πόθος της φθάνει σε σημείο να σκαρφιστεί το πολυπόθητο ταξίδι, το ταξίδι  στο Παρίσι, στην πόλη της ακολασίας, όπως είχε φανταστεί μέσα από τις ανείπωτες σκέψεις της.

ΣΚΕΦΤΟΤΑΝ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΑΝΤΡΕΣ, ΠΟΥ Τ΄ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ ΦΙΓΟΥΡΑΡΙΖΕ ΣΤΑ ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ…

 

    Όμως μια μέρα, η γυναίκα συναντά έναν διάσημο συγγραφέα σε ένα κατάστημα με γιαπωνέζικα μπιμπελό ( σ.37 )και η ιστορία αλλάζει πορεία. Φυσικά το εξωτικό στοιχείο στα έργα του Μωπασσάν χρησιμοποιείται για να περιγράψει την άνοδο της σύγχρονης αστικής τάξης.  Ο συγγραφέας είναι παχουλός, κοντός και φαλακρός άνδρας. Η εμφάνιση του άντρα όπως καταλαβαίνεται δεν είναι διόλου ελκυστική. Οι γυναίκες θαυμάζουν τους διάσημους άνδρες δίνοντας με αυτό τον τρόπο έμφαση σε όλες τις παροξυμμένες καταστάσεις που θα διαδραματιστούν εντός και εκτός του μαγαζιού.  Ο Μωπασσάν με αφορμή τον συγκεκριμένο άντρα αναφέρει γνωστά ονόματα συγγραφέων του νατουραλιστικού ρεύματος, όπως του Ζολά (σ.38) δίνοντας στοιχεία της επιρροής του από το συγκεκριμένο ρεύμα. Η αναπαράσταση της εξωτερικής πραγματικότητας αποτυπώνεται με ακριβέστερο τρόπο και οι ανθρώπινες συμπεριφορές δικαιολογούνται επηρεασμένες από την επιστήμη της βιολογίας (τα ζωώδη ένστικτα). Ο κάθε άνθρωπος μπορεί να προβεί σε κακές και καλές πράξεις λόγω Φύσης.

«Εκείνη μπήκε στο μαγαζί, τρέμοντας και στυλώνοντας με αναίδεια τα μάτια πάνω του, χωρίς να νοιάζεται καθόλου αν αυτός ήταν ωραίος, κομψός ή νέος»(σ.39). Ήταν ο συγγραφέας… ήταν διάσημος…

Στην προσπάθεια της να γευτεί το όνειρο της, την ηδονή, η γυναίκα παρουσιάζεται σαν κυνηγός στοχεύοντας τον στόχο της, τον άντρα συγγραφέα για να την επίτευξη του ονείρου της: «Καλά, λοιπόν! Θα το φέρω στο σπίτι σας αμέσως. Που μένετε;» (σ.41). Η αλλόκοτη κατάσταση φθάνει στο ζενίθ της όταν η ηρωίδα θέτει τους όρους της: «Θα συμφωνήσω να μην σας το αφήσω, αρκεί να εκπληρώσετε απόψε όλες μου τις επιθυμίες». Όλες οι επιθυμίες της, όλες οι τρελές ονειροφαντασίες της αρχίζουν να υλοποιούνται με βάση ενός αυθόρμητου σχεδίου που πηγάζει από τα προσωπικά της πάθη. Το κωμικό της ιστορίας, το χαμόγελο που διαγράφεται στο πρόσωπο του αναγνώστη πηγάζει μέσω της υπερβολής. Στο τέλος η πραγματικότητα ανατρέπεται και οι γυναικείες ψευδαισθήσεις εξαφανίζονται λέγοντας: «Ήθελα να γνωρίσω… την αμαρτία… ε, να… δεν είναι ωραία» (σ.46).

Και μην ξεχνάς αναγνώστη οι γυναίκες στα έργα του Μωπασσάν έχουν ξεκάθαρη συμπεριφορά: «Πρέπει να είναι κανείς ανόητος για να μην καταλάβει ότι, και μόνο με το βλέμμα, μας λένε ΝΑΙ! » ( σ. 150).

    Ο Ανρί Ρενέ Αλμπέρ Γκι ντε Μωπασσάν ήταν ένας δημοφιλής Γάλλος συγγραφέας του 19ου αιώνα. Είναι ένας από τους πατέρες της σύγχρονης σύντομης ιστορίας. Προστατευόμενος του Φλωμπέρ, τα διηγήματά του Μωπασσάν χαρακτηρίζονται από την οικονομία του ύφους τους και την αποτελεσματική και αβίαστη λύση τους. Έγραψε επίσης έξι σύντομα μυθιστορήματα. Αρκετά από τα διηγήματά του συχνά υποδηλώνουν τη ματαιότητα του πολέμου και τους αθώους πολίτες που συνθλίβονται σε αυτόν - πολλά διαδραματίζονται κατά τη διάρκεια του Γαλλοπρωσικού πολέμου της δεκαετίας του 1870.

    Η Παρασκευή Παρίσση μεγάλωσε στην Εύβοια και ζει στην Καρδίτσα. Σπούδασε Τεχνολόγος Γεωπόνος και εργάζεται στο χώρο της ανακύκλωσης. Είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο πρόγραμμα σπουδών "Δημιουργική Γραφή" στη ΣΑΕ του ΕΑΠ. Έχει πιστοποίηση στη λογοτεχνία και κριτική μελέτη του Β. Βασιλικού από το ΕΚΠΑ και πιστοποίηση επιμόρφωσης δημιουργικής γραφής από το εκπαιδευτικό όμιλο Ευδόκιμος.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

«Μια φορά παντρεύεται ο άνθρωπος, μικρή μου, γιατί αυτό προστάζει ο κόσμος, μα μπορεί να ερωτευτεί ίσαμε είκοσι φορές στη ζωή του γιατί η φύση τον έχει πλάσει έτσι. Ο γάμος, βλέπεις, είναι ο νόμος και ο έρωτας ένστικτο, που μας πάει δώθε και κείθε. Φτιάξαμε τους νόμους που παλεύουν ενάντια στα ένστικτά μας, ήταν αναγκαίο. Όμως τα ένστικτα είναι πάντα πιο δυνατά και δεν οφελεί να τους αντιστεκόμαστε, γιατί είναι του Θεού ενώ οι νόμοι δεν είναι παρά έργο των ανθρώπων. Αν δεν καρυκεύαμε την ζωή με τον έρωτα, με όσο το δυνατόν περισσότερο έρωτα - όπως όταν ρίχνουμε ζάχαρη στα φάρμακα των παιδιών - κανείς δεν θα ήθελε να τη ζήσει έτσι όπως είναι». (Guy de Maupassant, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) «Διαβάστε Μωπασσάν! Μια σελίδα του θα σας δώσει περισσότερα απ' όλα τα πλούτη της γης! Σε κάθε σελίδα, ένας νέος ορίζοντας». (Α.Τσέχωφ)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ: ΓΚΥ ΝΤΕ ΜΩΠΑΣΣΑΝ (του Joseph Conrad)

ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

ΜΙΑ ΠΑΡΙΖΙΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΕΚΚΛΗΣΗ ΕΝΟΣ, ΠΑΡΑ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ, ΚΑΛΟΖΩΙΣΤΗ

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΤΟ ΦΙΛΙ

Ο ΚΟΣ ΙΟΚΑΣΤΗ

ΤΑ ΧΑΔΙΑ

ΤΟ ΠΑΙΔΙ

ΓΡΑΜΜΑ ΓΙΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ Σ' ΕΝΑΝ ΠΝΙΓΜΕΝΟ

ΜΑΤΑΙΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΜΟΝΑΞΙΑ

ΚΡΑΥΓΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Βιβλιογραφικές αναφορές

Maupassant, G. d. (2011). Λόγια του έρωτα και άλλα διηγήματα (Γ. Αραμπατζής, Μτφρ.). Αθήνα: Ροές.

 

    "Οι Εκδόσεις PRINTA / ΡΟΕΣ ιδρύθηκαν το 1984 και σήμερα θεωρούνται ένας από τους ποιοτικότερους εκδοτικούς οίκους της χώρας μας. Έχοντας εκδώσει πάνω από 700 τίτλους συνολικά, αυτή τη στιγμή έχουν έναν ενεργό κατάλογο περίπου 500 άμεσα διαθέσιμων τίτλων. Η επιλογή των τίτλων γίνεται πάντοτε με ιδιαίτερη προσοχή και με την έμφαση να έχει ευθύς εξαρχής δοθεί στην καλή λογοτεχνία και το σοβαρό δοκίμιο, ως επί το πλείστον από διεθνώς καταξιωμένους, κλασικούς συγγραφείς του 19ου και του 20ού αιώνα. Στόχος ήταν και παραμένει η κάλυψη των μεγάλων κενών που ακόμη και σήμερα παρατηρούνται στην ελληνική βιβλιογραφία, όσον αφορά σημαντικά έργα της διεθνούς γραμματείας."